Δεν πιάνουν τα χέρια του

Σάββατο, 17 Οκτωβρίου 2026

Του Στράτου Στρατηγάκη 
Μαθηματικού - Ερευνητή

Δεν πιάνουν τα χέρια του. Το ακούμε συχνά και έχει συνέπειες. Ο άνθρωπος που δεν πιάνουν τα χέρια του δεν μπορεί να κάνει στοιχειώδεις εργασίες στο σπίτι του. Δυσκολεύεται να αλλάξει μια λάμπα, δεν μπορεί να ανοίξει 4 τρύπες στον τοίχο για να εγκαταστήσει μια βάση τηλεόρασης. Δεν υπάρχει περίπτωση να επισκευάσει το καζανάκι που τρέχει και ο κατάλογος συνεχίζεται με πολλά ακόμη που δεν μπορεί να κάνει. Εξάρτηση από άλλους και υψηλό κόστος σημαίνουν όλα αυτά. Μα για 10 λεπτά δουλειά πήρε 50 ευρώ ο υδραυλικός; Είναι λογικό; Διαμαρτύρονται· φτιάξτο μόνος σου είναι η απάντηση αν δεν θέλεις να δώσεις τα χρήματα.

Στην Ευρώπη όπου οι μισθοί είναι υψηλοί και οι ελεύθεροι επαγγελματίες κοστίζουν πολύ περισσότερο από 50 ευρώ, αναπτύχθηκε το do it yourself (DIY) για να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα. Εδώ όχι. Θεωρείται κατώτερη ενασχόληση οτιδήποτε γίνεται με τα χέρια.

Στο σχολείο εισήχθη, πριν από πολλές δεκαετίες, το μάθημα της τεχνολογίας για να βοηθήσει τα παιδιά να αποκτήσουν τις ελάχιστες τεχνικές δεξιότητες που απαιτεί η σύγχρονη ζωή. Έχει καταλήξει να φτιάχνουν οι γονείς τις μακέτες που έπρεπε να φτιάξουν τα παιδιά τους και έτσι οι γονείς καταφέρνουν τα παιδιά να μην μαθαίνουν ούτε αυτό. Φυσικά δεν υπάρχουν εργαστήρια για να πιάσουν τα παιδιά ένα κατσαβίδι ένα κλειδί για να δουν πώς βιδώνεις και ξεβιδώνεις μια βίδα. Μπορεί να τους αρέσει και να γίνουν τεχνικοί σε κάποια ειδικότητα βρίσκοντας την επαγγελματική τους διαδρομή.

Επειδή η τεχνική εκπαίδευση στη χώρα μας δεν αποτελεί επιλογή, καθώς τα παιδιά δεν έχουν δοκιμάσει ποτέ κάτι πρακτικό, χειρωνακτικό, μετατρέπεται σε λύση ανάγκης. Δεν τα καταφέρνω στα μαθήματα θα πάω στην τεχνική εκπαίδευση. Δεν υπάρχει άλλο κριτήριο και γι’ αυτό η επιλογή γίνεται σε λάθος βάση. Δεν στηρίζεται στις κλίσεις του παιδιού αλλά στις επιδόσεις του στα μαθήματα. Μπορεί, όμως, κάποιος να έχει καλές επιδόσεις στα μαθήματα και να του αρέσει και το κατσαβίδι. Αυτός μπορεί να επιλέξει να γίνει τεχνικός και μάλιστα θα γίνει εξαιρετικός τεχνικός, που θα φτάσει σε πολύ υψηλό επίπεδο, διότι θα μπορεί να αποκτήσει και το γνωστικό υπόβαθρο να καταλαβαίνει τι ακριβώς κάνει και πώς λειτουργεί. Τώρα αποκλείεται ένα τέτοιο παιδί να βρεθεί στην τεχνική εκπαίδευση. Σε ένα άλλο εκπαιδευτικό σύστημα, που θα έψαχνε και θα καλλιεργούσε τις κλίσεις των παιδιών, μπορεί να συνέβαινε. Τι κάνουμε τώρα; Προσπαθούμε να προσελκύσουμε παιδιά στην τεχνική εκπαίδευση δίνοντάς τους τη δυνατότητα να μπουν στο Πανεπιστήμιο…

Ο σύγχρονος τεχνικός πρέπει, τώρα πια, να έχει υψηλό επίπεδο εκπαίδευσης. Όλα τα μηχανήματα έχουν γίνει εξαιρετικά πολύπλοκα και δεν αρκούν οι γνώσεις που έπαιρναν παλιά οι τεχνικοί. Αυτοκίνητα, ηλεκτρονικά, ηλεκτρισμός, θέρμανση και ψύξη, αυτοματισμοί, έξυπνα σπίτια, συστήματα θέρμανσης και ψύξης όλα γίνονται όλο και πιο πολύπλοκα. Αν κάποιος παλιά μπορούσε να κάνει μόνος του κάποιες επισκευές, τώρα είναι εξαιρετικά δύσκολο έως αδύνατο. Χρειάζεται ειδικός και μάλιστα καλά εκπαιδευμένος και ενημερωμένος. Η έλλειψη ενημερωμένων τεχνικών είναι διεθνής. Απλά στην Ελλάδα η έλλειψη είναι πάρα πολύ μεγάλη.

Στην Ελλάδα υπήρχε πάντα η άποψη ότι τα τεχνικά επαγγέλματα είναι β κατηγορίας. Και όχι μόνο τα τεχνικά επαγγέλματα. Και οι μηχανικοί (πέραν των πολιτικών μηχανικών που σήκωναν πολυκατοικίες και απολάμβαναν αναγνώρισης) φαίνονταν λίγο περίεργοι στον πολύ κόσμο. Οι ηλεκτρολόγοι και οι μηχανολόγοι ποτέ δεν απολάμβαναν της εκτίμησης που έχαιρε ένας δικηγόρος ή ένας συμβολαιογράφος. Γι’ αυτό και οτιδήποτε σχετιζόταν με πρακτικά πράγματα ήταν εξορισμένο από τα σχολεία μας. Δεν μας ενδιέφερε να καλλιεργήσουμε τις τεχνικές δεξιότητες του γενικού πληθυσμού και δεν μας ενδιέφερε να εκπαιδεύουμε καλούς μηχανικούς και τεχνικούς.

Μακρύς ο δρόμος

Θα μου αντιτείνει κάποιος ότι τα Πολυτεχνεία μας παράγουν εξαιρετικούς μηχανικούς. Πολύ σωστά· καμία αντίρρηση σ’ αυτό. Από την εκπαίδευση όμως μέχρι την εργασία είναι μακρύς ο δρόμος και στην πορεία συμβαίνουν διάφορα. Υπάρχουν και οι μηχανικοί των πρώην ΤΕΙ που δεν έχουν ακόμη επαγγελματικά δικαιώματα. Έχουν περάσει 43 χρόνια από την ίδρυση των ΤΕΙ και την υποχρέωση της πολιτείας, δια νόμου, να τους ορίσει τα επαγγελματικά δικαιώματα μέχρι τις αρχές του 1984· και τώρα έχουμε 2026. Το Υπουργείο Παιδείας πληρώνει εκατομμύρια λόγω δικαστικών αποφάσεων που το υποχρεώνουν να πληρώνει αποζημιώσεις σε αποφοίτους των ΤΕΙ που δεν έχουν επαγγελματικά δικαιώματα, αλλά επιμένει 43 χρόνια μετά να μην λύνει το πρόβλημα. Προτιμά να πληρώνει. Αυτό δημιουργεί πολύ μεγάλα προβλήματα. Έχεις ανθρώπους που δεν μπορούν να εργαστούν όχι γιατί φταίνε οι ίδιοι αλλά γιατί το κράτος αρνείται την ύπαρξή του πτυχίου τους. Τι θα κάνουν; Θα εργαστούν φυσικά, διότι πρέπει να ζήσουν αλλά όταν χρειαστούν μία υπογραφή θα σπεύσουν σε ένα μηχανικό που έχει την άδεια υπογραφής. Δεν μου φαίνεται καθόλου λογικό.

Ένα άλλο ζήτημα είναι ότι οι άνθρωποι που παίρνουν αποφάσεις δεν έχουν τη στοιχειώδη τεχνολογική μόρφωση. Στην Ελλάδα όταν φτιάχνουμε κάτι και το παραδίδουμε στον κόσμο δεν ασχολούμαστε ποτέ με την συντήρησή του. Σα να μην καταλαβαίνουν οι εκάστοτε κυβερνώντες ότι κάθε πράγμα χρειάζεται συντήρηση. Σοβάδες πέφτουν σε σχολεία και νοσοκομεία, τα δημόσια κτίρια είναι γενικώς σε εγκατάλειψη. Θα μου πείτε ότι πρόκειται για τις συνέπειες της χρεοκοπίας μας. Ας δούμε και το Ολυμπιακό Στάδιο. Έχει έσοδα, συνεπώς λεφτά υπάρχουν, όλοι βλέπαμε τις σκουριές να τρέχουν από το περίφημο στέγαστρο Καλατράβα, μέχρι που κρίθηκε ακατάλληλο. Δεν έπρεπε να διαφημίζουμε τη συντήρηση· πρόκειται για υποχρέωση των διοικούντων. Ας μην μιλήσουμε για τον ΔΕΔΗΕ, που ακριβοπληρώνουμε όλοι μας αν κοιτάξουμε το λογαριασμό του ρεύματος, αλλά οι εκρήξεις των μετασχηματιστών του καίνε τη χώρα μας.

Έλλειψη τεχνολογικής εκπαίδευσης

Πέρα από την έλλειψη στοιχειώδους τεχνολογικής παιδείας των ιθυνόντων, παρατηρείται έλλειψη τεχνολογικής εκπαίδευσης ακόμη και σε μηχανικούς και τεχνικούς! Δεν μπορώ να καταλάβω πώς ηλεκτρολόγος δεν έβαλε ρελέ στον πίνακα του ρεύματος, που θα έσωζε τη ζωή του παιδιού στην Κίμωλο και υπέγραψε πιστοποιητικό ηλεκτρικής εγκατάστασης. Δεν μπορώ να καταλάβω πώς έγιναν κακοτεχνίες στο αιολικό πάρκο στη Βοιωτία. Υπέγραψε μηχανικός (ή μήπως δεν υπέγραψε) ένας εργολάβος κατασκεύασε και έκανε κακοτεχνίες λένε, που δεν τις είδε ή δεν τις αξιολόγησε ο επιβλέπων μηχανικός. Μήπως δεν έγινε κανονική επίβλεψη; Φυσικά δεν μπορούμε να έχουμε απαντήσεις σ’ αυτά τα ερωτήματα. Θα τα διευκρινίσει η έρευνα που ελπίζω ότι θα γίνει (;) κάποια στιγμή.

Στο σχολικό συγκρότημα της Γκράβας ακόμα ψάχνουν γιατί μυρίζει αέριο. Διάβαζα ότι δεν υπήρχαν τα απαραίτητα πιστοποιητικά αντοχής και στεγανότητας. Πρόκειται για τα σχολεία 4.000 παιδιών· τέτοια αδιαφορία. Δηλαδή κάποια εταιρεία έκανε την εγκατάσταση και κανείς δεν έκανε τον παραμικρό έλεγχο αν η εγκατάσταση έγινε σωστά.

Ξεπερνάει τη λογική μου και η έκρηξη στη Βιολάντα. Πέντε άνθρωποι σκοτώθηκαν και ο επιχειρηματίας έχασε τη δουλειά του. Δεν μπορούσε να καταλάβει ότι η διαρροή προπανίου ήταν σημαντικό ζήτημα ασφάλειας; Πιστεύω ότι οι τεχνικοί του το έλεγαν αλλά αυτός μάλλον δεν έκρινε το ζήτημα ως σημαντικό ώστε να φροντίσει για την επίλυσή του. Αν είχε στοιχειώδη τεχνολογική εκπαίδευση ίσως το αξιολογούσε διαφορετικά. Κυκλοφορεί και ανέκδοτο. Θέλει πυρηνική ενέργεια η χώρα που εκρήγνυται εργοστάσιο μπισκότων. Εδώ προκύπτει το πρόβλημα της λανθαμένης εκπαίδευσης που παρέχουμε στα παιδιά μας.

Πέρα από τις ευθύνες στην κατασκευή υπάρχει, λοιπόν, και το ζήτημα των ανύπαρκτων ελέγχων. Τώρα λέει θα ελεγχθούν τα αιολικά πάρκα, διάβαζα μετά τη φωτιά στη Βοιωτία. Γιατί τώρα και όχι όταν ζήτησαν άδεια λειτουργίας; Έγινε αυτοψία πριν δοθεί η άδεια λειτουργίας; Ναι ξέρω δεν υπάρχει κόσμος να κάνει τους ελέγχους διότι οι υπηρεσίες είναι υποστελεχωμένες και δεν προλαβαίνουν. Στηρίζονται στις υπογραφές των μηχανικών, δηλαδή στο φιλότιμο, δικαιώνοντας για μία ακόμη τη ρήση στην Ελλάδα είσαι ότι δηλώσεις

https://www.naftemporiki.gr/society/2176228/den-pianoyn-ta-cheria-toy/