Δύσκολες και εύκολες σπουδές

Σάββατο, 20 Ιουνίου 2026

Του Στράτου Στρατηγάκη 
Μαθηματικού - Ερευνητή

Δύσκολα και ευκολότερα αντικείμενα σπουδών, δύσκολα και ευκολότερα Πανεπιστήμια. Καλό είναι να γνωρίζουν τα δεδομένα οι υποψήφιοι πριν επιλέξουν αντικείμενο σπουδών και Πανεπιστήμιο. Τα στοιχεία αντλούμε από την ετήσια έκθεση της ΕΘΑΑΕ του 2024, που δημοσιεύθηκε τον Δεκέμβριο του 2025.

Ως προς τα αντικείμενα σπουδών βλέπουμε ότι η Εκπαίδευση, δάσκαλοι και νηπιαγωγοί, αποτελούν το μόνο αντικείμενο σπουδών όπου η πλειοψηφία των φοιτητών παίρνει το πτυχίο του στα 4 χρόνια ακριβώς. Σε κανένα άλλο επιστημονικό αντικείμενο δεν συμβαίνει αυτό. Μπορούμε να συμπεράνουμε ότι πρόκειται για σπουδές που δεν δυσκολεύουν τους υποψηφίους.

Οι σχολές Υγείας καταλαμβάνουν τη δεύτερη θέση στο ποσοστό των φοιτητών που ολοκληρώνουν τις σπουδές τους έγκαιρα. Πρόκειται για φοιτητές αρκετά υψηλού επιπέδου, αφού ο ανταγωνισμός για την εισαγωγή στις σχολές του Πεδίου είναι πολύ έντονος. Οι φοιτητές έχουν μάθει να διαβάζουν πολύ και συνεχίζουν να το κάνουν και στο Πανεπιστήμιο ανεβάζοντας το ποσοστό των πτυχιούχων που παίρνουν έγκαιρα το πτυχίο τους στο 40,2%.

Στον αντίποδα οι Μηχανικοί έχουν το μικρότερο ποσοστό αποφοίτησης στην κανονική διάρκεια σπουδών, που γι’ αυτούς είναι τα 5 χρόνια. Μόλις το 9,2% καταφέρνει να ολοκληρώσει τις σπουδές του έγκαιρα. Πρόκειται, λοιπόν, για δύσκολες σχολές και ίσως να είναι λογικό ότι οι περισσότερες σχολές θέτουν ως συντελεστή ΕΒΕ τον μέγιστο δυνατό, το 1,2 δηλαδή. Πρέπει πραγματικά να έχεις σοβαρό γνωστικό υπόβαθρο για να ολοκληρώσεις τις σπουδές σου. Αν το επίπεδο των υποψηφίων ήταν υψηλότερο θα έμεναν λιγότερες κενές θέσεις λόγω ΕΒΕ σ’ αυτές τις σχολές και θα καλύπτονταν περισσότερες θέσεις στην αγορά εργασίας από Μηχανικούς, διότι υπάρχει ζήτηση γι’ αυτούς.

Στις σχολές που λίγοι φοιτητές ολοκληρώνουν τις σπουδές τους έγκαιρα συγκαταλέγονται οι σχολές Πληροφορικής, η Γεωπονία, Δασοπονία και Κτηνιατρική, με ποσοστό έγκαιρης ολοκλήρωσης των σπουδών 12,2% και 12,3% αντίστοιχα. Οι Φυσικές Επιστήμες και τα Μαθηματικά έχουν ποσοστό έγκαιρης ολοκλήρωσης σπουδών 17,8%.

Συνολικά μόνο το 24,2% των φοιτητών παίρνουν το πτυχίο τους στην ώρα τους. Τα στοιχεία αφορούν φοιτητές που προφανώς έχουν εισαχθεί πριν την καθιέρωση της ΕΒΕ και του ορίου ολοκλήρωσης των σπουδών σε ν+2 ή ν+3 χρόνια. Τα πράγματα δυσκολεύουν με την εισαγωγή του χρονικού ορίου ολοκλήρωσης των σπουδών και θα πρέπει να το δουν μαζί φοιτητές και καθηγητές των σχολών, πριν να είναι αργά.

Ως προς τη διάρκεια των σπουδών σε κάθε ΑΕΙ τα πράγματα έχουν πολύ μεγάλη απόκλιση. Ξεκινώντας από το Πάντειο (ΠΠΚΕ) που έχει το μεγαλύτερο ποσοστό έγκαιρης αποφοίτησης που φτάνει το 39,9% και φτάνοντας στο Πολυτεχνείο Κρήτης με ποσοστό 1,5% η απόκλιση είναι πολύ μεγαλύτερη από όση φανταζόμασταν.

Φυσικά στα δύο αυτά ακραία παραδείγματα υπεισέρχεται και το αντικείμενο σπουδών, που όπως είδαμε στο προηγούμενο διάγραμμα στους Μηχανικούς είναι ιδιαίτερα δύσκολα τα πράγματα. Με μέσο ποσοστό έγκαιρης αποφοίτησης των Μηχανικών το 9,2% το ποσοστό έγκαιρης αποφοίτησης στο Πολυτεχνείο Κρήτης (ΠΟΚΡΗ) στο 1,2% απέχει πάρα πολύ από τον μέσο όρο των Μηχανικών. Οι βάσεις εισαγωγής στο Πολυτεχνείο Κρήτης είναι χαμηλότερες από αλλού λόγω της απόστασης της Κρήτης από την ηπειρωτική χώρα που αποθαρρύνει αρκετούς. Δεν μπορεί, όμως, να είναι αυτή η μοναδική αιτία της τόσο μεγάλης διαφοράς. Βέβαια και στο ΕΜΠ, που είναι το μόνο αυτόνομο Πολυτεχνείο, όπως της Κρήτης, το ποσοστό έγκαιρης ολοκλήρωσης δεν είναι ιδιαίτερα υψηλό (είναι 22,9%), παρότι όλοι όσοι εισάγονται είναι αριστούχοι, δεν έχει όμως, καμία σχέση με το 1,5% του Πολυτεχνείου Κρήτης.

Αντίθετα στο ΠΠΚΕ που θεραπεύει τις Κοινωνικές Επιστήμες το ποσοστό έγκαιρης αποφοίτησης βρίσκεται στο 39,9% ενώ το ποσοστό αποφοίτησης των Κοινωνικών Επιστημών πανελλαδικά βρίσκεται στο 30,6%. Υπάρχει και εδώ διαφορά, που όμως δεν είναι τόσο μεγάλη. Θα μου πει κάποιος ότι η διαφορά στους Μηχανικούς είναι 8 εκατοστιαίες μονάδες ενώ εδώ είναι 9,3 μονάδες. Πράγματι αλλά μπορούμε να πούμε ότι ένας στους 3 φοιτητές παίρνουν το πτυχίο τους στην ώρα του, που αποτελεί αρκετά καλό ποσοστό.

Ανάμεσα στα δύο άκρα βρίσκονται τα υπόλοιπα ΑΕΙ της χώρας. Το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο παρουσιάζει πολύ χαμηλό ποσοστό έγκαιρης αποφοίτησης, μόλις 3,4%, αλλά το πιο εντυπωσιακό από όλα είναι το ποσοστό έγκαιρης αποφοίτησης της Ανώτατης Σχολής Καλών Τεχνών (ΑΣΚΤ) που είναι 0%!

Ο μέσος όρος της χώρας μας είναι 24,2%, δηλαδή μόνο ένας στους τέσσερις φοιτητές καταφέρνει να ολοκληρώσει έγκαιρα τις σπουδές του.

Καλό είναι οι υποψήφιοι να θέσουν στα κριτήριά επιλογής τους και την ευκολία ή τη δυσκολία των σπουδών, ανά επιστημονικό αντικείμενο και ανά Πανεπιστήμιο, ώστε να καταφέρουν να ολοκληρώσουν τις σπουδές τους αποφεύγοντας την πιθανή διαγραφή τους αν ξεπεράσουν το όριο του ν+2 ή του ν+3 για τις σχολές πενταετούς ή εξαετούς φοίτησης. Δεν μπορεί να είναι μόνο το κριτήριο της απόστασης από την οικογενειακή εστία που καθορίζει τη σειρά δήλωσης των σχολών. Από την άλλη τα Πανεπιστήμια θα πρέπει να προσαρμόσουν τις απαιτήσεις τους στο ν+2 ή ν+3, ώστε να μην κινδυνεύουν με διαγραφή φοιτητές που πραγματικά προσπαθούν να ολοκληρώσουν τις σπουδές τους.