αύξηση μεγέθους επαναφορά μείωση μεγέθους Αποσύνδεση

Έλληνες φοιτητές μέχρι την άκρη του κόσμου.

του Στράτου Στρατηγάκη

 

Δημοσιεύτηκε 30/10/2011

 

Από την Ισλανδία μέχρι τη Νέα Ζηλανδία και από την Ιαπωνία μέχρι τη Βραζιλία ξενιτεύονται οι Έλληνες για να σπουδάσουν. Η κινητικότητα των φοιτητών παγκοσμίως έχει αυξηθεί. Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΟΟΣΑ (Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης) ο αριθμός των φοιτητών που  σπούδαζαν σε άλλη χώρα ήταν 2.071.963 το έτος 2000 και αυξήθηκε στους 3.673.925 το 2009. Η εκρηκτική αύξηση κατά 77,31% σε λιγότερο από μία δεκαετία είναι εντυπωσιακή. Η κινητικότητα των φοιτητών μεταξύ των χωρών καλλιεργήθηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση αλλά και από τους φοιτητές που αντιλήφθηκαν ότι με τη φυγή της βιομηχανίας από το Δυτικό Κόσμο θα υπάρχει μέλλον μόνο για εργαζομένους υψηλής εξειδίκευσης. Οι ανειδίκευτοι θα έχουν εξαιρετικά χαμηλούς μισθούς. Έτσι όλοι κατάλαβαν ότι το μέλλον περνάει μέσα από την εκπαίδευση.
Η αυξημένη ζήτηση για σπουδές έφερε πολύ μεγάλη αύξηση των διδάκτρων στις χώρες που συγκέντρωναν πολλούς φοιτητές. Οι χώρες αυτές είναι οι αγγλοσαξωνικές λόγω του πλεονεκτήματος της γλώσσας που έχουν. Η καθιέρωση της Αγγλικής ως της διεθνούς γλώσσας επικοινωνίας κάνει πολύ μεγαλύτερο το πλήθος των φοιτητών που απευθύνονται σε αγγλόφωνα πανεπιστήμια, αφού ήδη γνωρίζουν τη γλώσσα. Είναι τόσο μεγάλη η ζήτηση για σπουδές στα Αγγλικά που μέχρι και Γερμανικά Πανεπιστήμια ξεκινούν με αγγλόφωνες σπουδές, δίνοντας χρόνο στους φοιτητές τους να μάθουν γερμανικά.
Οι αξιολογήσεις των πανεπιστημίων που ξεκίνησαν την τελευταία δεκαετία δίνουν το προβάδισμα στα αγγλόφωνα πανεπιστήμια, αφού οι δημοσιεύσεις των επιστημόνων τους έχουν περισσότερες αναφορές στη διεθνή βιβλιογραφία, λόγω του γλωσσικού πλεονεκτήματος. Έτσι η φήμη τους αυξάνεται κατακόρυφα με αποτέλεσμα να αυξάνει η ζήτηση για σπουδές. Οι αξιολογήσεις, λοιπόν, αναδεικνύονται σε καθοριστικό παράγοντα για τις επιλογές των υποψηφίων φοιτητών, κατευθύνοντας τους φοιτητές σε συγκεκριμένα πανεπιστήμια. Όλα τα πανεπιστήμια έθεσαν ως στόχο να βελτιώσουν τη θέση τους στη γενική κατάταξη, ώστε να αυξηθεί η φήμη τους και να προσελκύσουν περισσότερους φοιτητές.
Στον πίνακα 2 βλέπετε τις χώρες με τους περισσότερους ξένους φοιτητές. Οι ΗΠΑ και η Αγγλία έχουν μείωση των ποσοστών των φοιτητών που τις προτίμησαν για τις σπουδές τους, αλλά η μεγάλη αύξηση του αριθμού των φοιτητών που σπουδάζουν σε άλλη χώρα έχει αυξήσει τον αριθμό των ξένων φοιτητών τους. Πολλοί λόγω του δυσβάσταχτου πια κόστους στράφηκαν σε άλλες αγγλόφωνες χώρες, όπως η Αυστραλία και ο Καναδάς, που έχουν μεγάλη αύξηση του ποσοστού αλλά και του αριθμού των ξένων φοιτητών.

Η Ελλάδα

Οι ξένοι φοιτητές στην Ελλάδα αυξήθηκαν από 8.615 το έτος 2.000 σε 26.158 το έτος 2009, που αποτελεί σημαντική αύξηση, πάνω από το μέσο όρο. Το πρόβλημα με τη γλώσσα αποτελεί πολύ σημαντικό εμπόδιο για την προσέλκυση ξένων φοιτητών. Για την επίλυση αυτού του προβλήματος ιδρύθηκε το Διεθνές Πανεπιστήμιο Ελλάδας με έδρα τη Θεσσαλονίκη. Η διδασκαλία των μαθημάτων γίνεται στα Αγγλικά και προς το παρόν παρέχει μόνο μεταπτυχιακά προγράμματα σπουδών.
Οι Έλληνες φοιτητές στο εξωτερικό είναι πάρα πολλοί σε σχέση με τον πληθυσμό της χώρας μας, όπως φαίνεται στον πίνακα 1. Η γεωγραφική διασπορά ακολουθεί την… ταξιδιάρα φύση του Έλληνα, με αποτέλεσμα να είναι διασκορπισμένοι σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της οικουμένης. Εντύπωση προξενεί και ο αριθμός των φοιτητών μας στην Τουρκία, που φτάνει τους 850, που, μάλλον στην πλειοψηφία τους, προέρχονται από τη μουσουλμανική μειονότητα της Θράκης. Οι Έλληνες φοιτητές στο εξωτερικό είναι περισσότεροι από τους ξένους φοιτητές στην Ελλάδα, όμως η ψαλίδα φαίνεται να κλείνει και πάντως έχει μειωθεί αισθητά σε σχέση με τις προηγούμενες δεκαετίες. Ο αριθμός όμως των Ελλήνων φοιτητών στο εξωτερικό παραμένει μεγάλος σε σχέση με την Πορτογαλία, αλλά και με χώρες με πολύ μεγαλύτερο πληθυσμό από εμάς. Το συμπέρασμα είναι ότι η ζήτηση σπουδών τριτοβάθμιας εκπαίδευσης δεν καλύπτεται ακόμη στην Ελλάδα, παρ’ όλη τη διεύρυνση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης που πραγματοποιήθηκε τη δεκαετία του 2000.

 

Πίνακας 1: Κατανομή των φοιτητών που σπουδάζουν σε άλλη χώρα

 

Χώρα προέλευσης

Χώρα προορισμού

Ελλάδα Πορτογαλία Ηνωμένο Βασίλειο Γερμανία Γαλλία Ιταλία ΗΠΑ

Αυστραλία

63 88 1674 1933 1209 361 2972

Αυστρία

316 132 258 20704 522 6811 564

Βέλγιο

487 782 254 948 16471 1893 240

Καναδάς

175 270 2448 1233 7873 339 10247

Τσεχία

226 402 402 329 104 39 169

Δανία

123 77 517 2077 282 306 327

Εσθονία

1 2 10 27 11 18 23

Φινλανδία

63 41 188 446 158 168 213

Γαλλία

1868 2781 2580 6774 0 5348 3544

Γερμανία

5771 1693 1889   6406 8110 3590

Ουγγαρία

186 43 128 1754 102 66 270

Ισλανδία

2 3 32 118 63 34 35

Ιρλανδία

65 36 2184 548 526 292 2545

Ιταλία

4293 131 245 1584 1115   423

Ιαπωνία

19 28 415 479 553 143 2126

Ολλανδία

744 322 825 19177 867 702 504

Νέα Ζηλανδία

12 15 5325 1765 474 79 3067

Νορβηγία

31 50 318 779 215 126 364

Πολωνία

28 55 109 521 116 60 1007

Πορτογαλία

34   101 274 584 334 153

Σλοβακία

548 11 52 346 8 22 22

Σλοβενία

7 5 4 10 4 111 5

Ισπανία

389 3554 838 2252 2424 5248 1082

Σουηδία

309 120 541 1589 436 398 556

Ελβετία

418 1301 431 12288 5142 5369 596

Τουρκία

850 1 89 556 57 16 57

Ηνωμένο Βασίλειο

12034 2754 0 14128 13089 6038 14343

ΗΠΑ

1865 958 8558 9520 7299 4205 0

Βραζιλία

5 678 276 284 302 230 400

Ρωσία

216 3 19 205 129 53 103

Σύνολο

31148 16336 30710 102648 66541 46919 49547

Άλλο κράτος

3567 604 1338 2173 1349 7453 5813

Γενικό Σύνολο

34715 16940 32048 104821 67890 54372 55360
Πηγή: ΟΟΣΑ Επεξεργασία: Στράτος Στρατηγάκηης

 

Πίνακας 2: Χώρες με τους περισσότερους ξένους φοιτητές

 

2000 2009

ΗΠΑ

22,93 17,98

Ηνωμένο Βασίλειο

10,76 9,89

Αυστραλία

5,10 7,01

Γερμανία

9,03 6,99

Γαλλία

6,62 6,78

Καναδάς

4,56 5,18

Ρωσία

1,99 3,71

Ιαπωνία

3,21 3,58

Ισπανία

1,23 2,31

Νέα Ζηλανδία

0,40 1,90

Ιταλία

1,20 1,79

Σύνολο σε ποσοστό

67,03 67,12

Σύνολο σε αριθμό

1.388.836 2.465938

Σύνολο παγκοσμίως

2.071.963 3.673.925

© Στράτος Στρατηγάκης