αύξηση μεγέθους επαναφορά μείωση μεγέθους Αποσύνδεση

Το σχολείο μας σύμφωνα με τα στοιχεία του ΟΟΣΑ.

του Στράτου Στρατηγάκη

 

Δημοσιεύτηκε 7/11/2010

 

Η αποτυχία των φοιτητών, των θετικών και τεχνολογικών κυρίως σχολών, να πάρουν το πτυχίο τους που αποκαλύφθηκε σε περσινή μας έρευνα στον «ΑτΚ» και η μείωση της ύλης των θετικών μαθημάτων από το Υπουργείο Παιδείας, που ισχύει από φέτος, θα χειροτερέψει το πρόβλημα όταν τα σημερινά παιδιά θα φτάσουν με το καλό στο πανεπιστήμιο. Ποια είναι η αιτία του προβλήματος θα αναρωτηθούμε εύλογα. Η αιτία της μειωμένης απόδοσης στα θετικά, κυρίως, μαθήματα έχει και άλλες αιτίες πέρα από τις γνωστές αδυναμίες του εκπαιδευτικού μας συστήματος.  Ως προς τον αριθμό των ωρών διδασκαλίας η σύγκριση με τις χώρες του ΟΟΣΑ στο Δημοτικό και το Γυμνάσιο, την υποχρεωτική εκπαίδευση δηλαδή, έχουμε σημαντική υστέρηση.

Μαθηματικά

Στο Δημοτικό τα Μαθηματικά καλύπτουν το 13% των ωρών διδασκαλίας, ενώ σε άλλες Ευρωπαϊκές χώρες, όπως την Αγγλία και την Ολλανδία, φτάνουν μέχρι και το 19% των ωρών, δηλαδή 50% περισσότερες ώρες διδασκαλίας. Ο μέσος όρος της ΕΕ είναι 16% όσο και ο μέσος όρος των χωρών του ΟΟΣΑ.
Στο Γυμνάσιο η κατάσταση δεν καλυτερεύει αφού στην Ελλάδα διδάσκουμε το 11% των ωρών μαθηματικά, ενώ στην Φινλανδία διδάσκονται το 17% των ωρών και ο μέσος όρος της ΕΕ είναι 13%, όπως και στις χώρες του ΟΟΣΑ.

Φυσικές Επιστήμες

Στο Δημοτικό είμαστε πολύ πίσω διδάσκοντας 6% των ωρών σε σύγκριση με το  μέσο όρο των χωρών του ΟΟΣΑ (9%) και την ΕΕ(8%). Και στο Γυμνάσιο είμαστε χαμηλότερα με 10% έναντι 12% των χωρών του ΟΟΣΑ και της ΕΕ.

Τα άλλα μαθήματα

Στη γλώσσα είμαστε στο ίδιο ακριβώς επίπεδο με τις χώρες του ΟΟΣΑ και της ΕΕ με 23% στο Δημοτικό και λίγο παραπάνω στο Γυμνάσιο (18% έναντι 16% του μέσου όρου). Στις ξένες γλώσσες η διδασκαλία διαφέρει πολύ από τις άλλες χώρες με 14% στην Ελλάδα έναντι 10% στις χώρες της ΕΕ. Η ενίσχυση των ξένων γλωσσών με την εισαγωγή από φέτος της  διδασκαλίας των Αγγλικών από την Α Δημοτικού θα είναι ακόμα μεγαλύτερη. Υστερούμε στην Τεχνολογία, τις Τέχνες και τη Γυμναστική στο Δημοτικό για να ισορροπήσει η κατάσταση στο Γυμνάσιο, στα χαρτιά όμως γιατί όλοι γνωρίζουμε τις ελλείψεις καθηγητών καλλιτεχνικών και μουσικής στα γυμνάσια. Στα Θρησκευτικά είμαστε πρωτοπόροι. Οι ώρες που αφιερώνουμε είναι το 6% στο Δημοτικό, έναντι 4% της ΕΕ και του ΟΟΣΑ και 6% στο Γυμνάσιο έναντι 3% του ΟΟΣΑ και 4% της ΕΕ.

Ευθυγράμμιση;

Δεν είναι απαραίτητη η ευθυγράμμιση με τις άλλες χώρες, απλά η συγκριτική μελέτη μας επιτρέπει να ερμηνεύσουμε τα γεγονότα. Το πρόβλημα στους φοιτητές των θετικών επιστημών που αποκάλυψε η περσινή μας έρευνα έχει πολύ βαθιές ρίζες που ξεκινούν από την πρωτοβάθμια εκπαίδευση. Πέρα από το ποσοτικό υπάρχει και το ποιοτικό ζήτημα που όλοι έχουμε ζήσει με μαθητές, αλλά και ενηλίκους να λένε ότι το πρόβλημά τους με τα μαθηματικά ξεκίνησε από το Δημοτικό.
Η λύση που έδωσε το Υπουργείο Παιδείας μειώνοντας την ύλη τω ν θετικών μαθημάτων, απλά προσπαθεί να κρύψει το πρόβλημα κάτω από το χαλί, αφήνοντάς το να εμφανιστεί στο Πανεπιστήμιο, όταν πολλές φορές είναι αργά. Η αλήθεια είναι ότι η εκπαίδευση που παίρνουν οι μαθητές στην Πρωτοβάθμια και τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση δεν είναι ικανή να τους επιτρέψει την απρόσκοπτη παρακολούθηση των μαθημάτων της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης. Το πρόβλημα απαιτεί λύση στα πλαίσια του νέου συστήματος εισαγωγής, γιατί μπορεί να λυθεί, όπως και στις υπόλοιπες χώρες του κόσμου.

Πίνακας 1: Πρόγραμμα διδασκαλίας σε ηλικία 9-11 ετών (4η έως 6η Δημοτικού).
Ποσοστό στο σύνολο των ωρών διδασκαλίας

 

Γλώσσα

Μαθηματικά

Φυσικές Επιστήμες

Κοινωνικές Σπουδές

Ξένες Γλώσσες

Αυστρία

24

16

10

3

8

Δανία

26

17

8

4

9

Αγγλία

22

19

12

9

3

Φινλανδία

21

18

10

2

9

Γαλλία

31

18

5

10

10

Γερμανία

17

14

5

6

11

Ελλάδα

23

13

6

16

14

Ιρλανδία

29

12

4

8

 

Ιταλία

22

17

8

11

13

Ιαπωνία

19

15

9

9

-

Κορέα

19

13

10

10

5

Ολλανδία

32

19

6

6

1

Νορβηγία

23

15

8

10

8

Πολωνία

17

13

23

8

9

Πορτογαλία

21

17

6

11

7

Ισπανία

22

17

9

9

13

Μ. Όρος ΟΟΣΑ

23

16

9

8

8

Μ. Όρος ΕΕ 19

24

16

8

7

10

Πίνακας 2: Πρόγραμμα διδασκαλίας σε ηλικία 12-14 ετών (1η έως 3η Γυμνασίου).
Ποσοστό στο σύνολο των ωρών διδασκαλίας

 

Γλώσσα

Μαθηματικά

Φυσικές
Επιστήμες

Κοινωνικές
Σπουδές

Ξένες
Γλώσσες

Αυστρία

13

14

13

12

11

Δανία

20

13

14

9

18

Αγγλία

11

12

14

12

7

Φινλανδία

13

13

17

7

14

Γαλλία

16

15

13

13

12

Γερμανία

14

13

11

12

17

Ελλάδα

18

11

10

12

12

Ιρλανδία

28

13

8

17

7

Ιταλία

21

13

9

11

16

Ιαπωνία

11

10

9

9

10

Κορέα

13

11

11

10

10

Νορβηγία

17

13

10

11

15

Πολωνία

16

13

17

15

10

Πορτογαλία

11

11

12

13

15

Ισπανία

17

12

11

10

10

Μ. Όρος ΟΟΣΑ

16

13

12

12

13

Μ. Όρος ΕΕ 19

16

13

12

12

14

Πόσο μεγάλες είναι οι τάξεις μας;

του Στράτου Στρατηγάκη

 

Στον πίνακα 3 βλέπουμε ότι οι τάξεις μας είναι μικρότερες, στα δημόσια μόνο σχολεία, από το μέσο όρο των χωρών του ΟΟΣΑ και της ΕΕ. Η μεγάλη διαφορά βρίσκεται στο Δημοτικό με μέσο όρο μαθητών 16,6 έναντι 20,3 της ΕΕ. Στα Γυμνάσια η διαφορά είναι μικρότερη 21,7 στην Ελλάδα έναντι 22,2 στην ΕΕ και 23,7 στις χώρες του ΟΟΣΑ. Είναι σημαντικό να εξηγήσουμε γιατί γίνεται αυτό. Υπάρχουν δημοτικά που κρατιούνται με νύχια και με δόντια σε μικρά απομονωμένα χωριά, για να μείνει ζωντανό το χωριό και να μην ερημώσει. Μιλάμε για τα μονοθέσια σχολεία όπου ένας δάσκαλος κάνει μάθημα και στις 6 τάξεις του σχολείου, που συνολικά έχει, πολλές φορές, μονοψήφιο αριθμό μαθητών και στις 6 τάξεις μαζί. Η ύπαρξη τέτοιων σχολείων  αποτελεί επιλογή των κατοίκων και φυσικά είναι πολιτική απόφαση. Μερικές φορές όμως  είναι αναπόφευκτη η λειτουργία τέτοιων σχολείων αφού έχουμε και νησιά, που θέλουμε (;) ακόμη να μείνουν ζωντανά. Μπορεί λοιπόν να τους κόψαμε την ακτοπλοϊκή και αεροπορική συγκοινωνία με τις «απελευθερώσεις» αλλά ακόμη έχουν ένα δάσκαλο και κάποιους καθηγητές.
Στα Γυμνάσια αντίθετα, παρ’ όλη την ύπαρξη των μικρών γυμνασίων στα νησιά, η διαφορά μας με το μέσο όρο των χωρών της ΕΕ  είναι μόλις… μισός μαθητής.
Εντύπωση προκαλεί το «στρίμωγμα» των μαθητών στα ιδιωτικά σχολεία,  με τον μέσο όρο να ξεπερνά τον αντίστοιχο των χωρών της ΕΕ κατά 3,8 μαθητές. Η εξήγηση εδώ είναι απλή: αύξηση των κερδών, γιατί αυτοί οι 4 επιπλέον μαθητές δεν αυξάνουν τα λειτουργικά έξοδα, αυξάνουν όμως τα κέρδη. Φυσικά δεν βρίσκονται όλα τα σχολεία στο μέσο όρο, αφού υπάρχουν και ιδιωτικά με μικρό αριθμό μαθητών.

Συνολική αντιμετώπιση

Η αναμόρφωση του εκπαιδευτικού συστήματος θα έπρεπε να λάβει υπόψη της όλη τη λειτουργία της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Κάτι τέτοιο δεν βλέπουμε, αφού ξεκίνησαν τα πρώτα 800 πιλοτικά δημοτικά σχολεία με σημαντικές μεταβολές στο πρόγραμμα, που όμως δεν συνοδεύτηκε από καμία μελέτη και επιστημονική εξήγηση των αποφάσεων που πάρθηκαν. Σημαντικά ζητήματα όπως η ενιαία αντιμετώπιση του δημοτικού με το γυμνάσιο στα πλαίσια της υποχρεωτικής εκπαίδευσης δεν τέθηκε. Φτάνουμε λοιπόν στο Λύκειο και τις εισαγωγικές εξετάσεις, το προσφιλές θέμα όλων των Υπουργών Παιδείας, γιατί εκεί υπάρχει η δόξα και το χρήμα, χωρίς φυσικά να ξεκινήσουμε το σχεδιασμό από την αρχή, από το νηπιαγωγείο, όπως διακηρύσσουν όλοι οι Υπουργοί Παιδείας όταν ξεκινούν. Θα μου πείτε γιατί δεν ξεκινούν από την αρχή; Γιατί θα χρειαστούν τουλάχιστον 15 χρόνια μελέτης και εφαρμογής. Οι Υπουργοί Παιδείας μας όμως φιλοδοξούν να αναμορφώσουν την παιδεία εντός της θητείας τους. Έτσι κάθε φορά καταλήγουμε στις προχειρότητες χωρίς καμία ελπίδα πραγματικού σχεδιασμού.

 

 

Δημοτικό

Γυμνάσιο

 

Δημόσια Σχολεία

Ιδιωτικά Σχολεία

Δημόσια Σχολεία

Ιδιωτικά Σχολεία

Δανία

20,0

16,8

20,4

18,1

Φινλανδία

19,8

18,4

20,0

21,7

Γαλλία

22,7

23,1

24,1

25,1

Γερμανία

21,9

22,4

24,7

25,5

Ελλάδα

16,6

20,4

21,7

25,6

Ιταλία

18,6

20,1

20,9

22,0

Ιαπωνία

28,0

32,8

33,0

35,5

Κορέα

29,9

30,9

35,5

34,4

Πορτογαλία

18,6

20,1

22,2

23,4

Ισπανία

19,7

24,4

23,6

26,2

Ελβετία

19,5

 

18,9

 

Ηνωμένο Βασίλειο

25,7

13,6

21,3

12,8

ΗΠΑ

23,8

19,3

23,2

19,1

Μ. Όρος ΟΟΣΑ

21,6

20,8

23,7

23,2

Μ. Όρος ΕΕ 19

20,3

19,1

22,2

21,8

Πηγή ΟΟΣΑ, Επεξεργασία Στράτος Σγτρατηγάκης

© Στράτος Στρατηγάκης